دماوند به عنوان بلندترین قلهی ایران و مرتفعترین آتشفشان چینهای در آسیا، نه تنها یک نماد ملی، بلکه یک شاخص کلیدی در اکوسیستمِ کوهستانیِ البرز مرکزی است. تاریخِ ایران با نام دماوند گره خورده است؛ از دوران باستان که این کوه به عنوان جایگاهِ اسطورهایِ «آرش» و محل بند کشیدنِ «ضحاک» در متون اوستایی و شاهنامه فردوسی ثبت شده، تا دوران معاصر که نامش با استقامت و پایداری عجین گشته است. این کوهستان همواره برای ایرانیان، هم الهامبخشِ سرودههای حماسی بوده و هم با جشن تیرگان (سیزدهم تیرماه) که ریشه در ستایش آب و باران دارد، پیوندی ناگسستنی پیدا کرده است. این جایگاهِ فرهنگیِ عمیق، در کنار ویژگیهای زمینریختشناسیاش که در دوران کواترنر شکل گرفته و وجود چشمههای آب گرم و فومارولها که آن را به یک آزمایشگاه زنده زمینشناسی تبدیل کرده، دماوند را به هویتی یگانه بدل ساخته است.
دماوند به عنوان بلندترین قلهی ایران و مرتفعترین آتشفشان چینهای در آسیا، نه تنها یک نماد ملی، بلکه یک شاخص کلیدی در اکوسیستمِ کوهستانیِ البرز مرکزی است. تاریخِ ایران با نام دماوند گره خورده است؛ از دوران باستان که این کوه به عنوان جایگاهِ اسطورهایِ «آرش» و محل بند کشیدنِ «ضحاک» در متون اوستایی و شاهنامه فردوسی ثبت شده، تا دوران معاصر که نامش با استقامت و پایداری عجین گشته است. این کوهستان همواره برای ایرانیان، هم الهامبخشِ سرودههای حماسی بوده و هم با جشن تیرگان (سیزدهم تیرماه) که ریشه در ستایش آب و باران دارد، پیوندی ناگسستنی پیدا کرده است. این جایگاهِ فرهنگیِ عمیق، در کنار ویژگیهای زمینریختشناسیاش که در دوران کواترنر شکل گرفته و وجود چشمههای آب گرم و فومارولها که آن را به یک آزمایشگاه زنده زمینشناسی تبدیل کرده، دماوند را به هویتی یگانه بدل ساخته است.
این اکوسیستم با فراهم کردنِ پهنههای وسیعِ یخچالهای طبیعی و مراتع کوهستانی، نقشی حیاتی در تنظیمِ چرخههای اقلیمی ایفا میکند و زیستگاهی منحصربهفرد برای گونههای گیاهی و جانوریِ بومزاد (انحصاری) است. با این حال، شواهد نشان میدهند که دماوند با فشارِ انسانزاد شدیدی روبروست. تخریبهای ناشی از جادهسازیهای غیرکارشناسی، معدنکاویهای مخرب در دامنههای جنوبی و شرقی، و عدم رعایت «ظرفیت برد» در مواجهه با گردشگریِ انبوه، منجر به فرسایش خاک، تخریبِ ساختار مراتع و آلودگیِ منابعِ آبی شده است. علاوه بر این، اثرات تغییر اقلیم و افزایش دمای جهانی، باعث عقبنشینی یخچالهای طبیعی و کاهشِ پایداریِ پوششهای سطحی شده که تعادلِ زیستیِ این منطقه را با مخاطرات جدی روبرو کرده است.
روز ملی دماوند، یادآورِ این حقیقت است که حفاظت از این قله، فراتر از وظیفهی یک نهاد یا سازمانِ خاص، مسئولیتی همگانی و مدنی است که تکتک ما بر عهده داریم. این روز فرصتی است تا رویکردِ حفاظتیمان را از نگاهِ صرفاً احساسی و تاریخی، به سمتِ «مدیریتِ مبتنیبر شواهد» ارتقا دهیم. صیانت از این میراثِ طبیعی، نیازمندِ تدوینِ برنامههای جامع آمایش سرزمین، کنترلِ دقیقِ بهرهبرداریهای معدنی و پیادهسازیِ الگویِ گردشگریِ پایدار است. حفاظت از دماوند، حفاظت از یک مخزنِ ژنتیکی و یک تنظیمکنندهی اقلیمی است؛ بنابراین، سیزدهم تیرماه باید به نقطهی عطفی برای بازنگری در سیاستهای حفاظتی و ارتقای سطح آگاهی عمومی نسبت به «خدمات اکوسیستم» این کوه باشکوه بدل شود تا از انحطاطِ بیشترِ این سرمایهی ملی جلوگیری کنیم؛ میراثی که باید همانطور که هزاران سال از گزندِ روزگار در امان مانده، برای نسلهای آینده نیز استوار باقی بماند.
کمیته حفظ محیطزیست کوهستان فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی
اعطای احکام نایبرئیس و مسئول امور رویدادهای بینالمللی کمیته روابط بینالملل
اطلاعیه کمیته پناهگاهها در خصوص ضرورت مدیریت صعودها در تعطیلات پیشرو و فصل تابستان
ضرورت اعلام مشخصات و جزئیات برنامههای صعود به ارتفاعات استان آذربایجان غربی
ممنوعیت ورود تیمهای درهنوردی به درههای «چلمدرزو» و «چاشتخواران»
دوره مربیگری درجه ۲ برف و یخ (آقایان و خانمها)
نخستین نشست تدوین شیوهنامه ملی مدیریت پسماند در مسیرهای کوهنوردی و طبیعتگردی برگزار شد + عکس
گزارش تصویری / برگزاری دهمین اردوی آمادگی و انتخابی تیم ملی امید هیمالیانوردی در دماوند
اعطای حکم سرپرستی کمیته حفظ محیطزیست کوهستان
تسلیت به جناب آقای دکتر «نیکونام»
گزارشی از مجمع عمومی فوقالعاده فدراسیون جهانی سنگنوردی
دوره مربیگری درجه ۲ برف و یخ (آقایان و خانمها)
ممنوعیت ورود تیمهای درهنوردی به درههای «چلمدرزو» و «چاشتخواران»
ضرورت اعلام مشخصات و جزئیات برنامههای صعود به ارتفاعات استان آذربایجان غربی
اطلاعیه کمیته پناهگاهها در خصوص ضرورت مدیریت صعودها در تعطیلات پیشرو و فصل تابستان
الزامات برگزاری مسابقات توسط هیئتهای کوهنوردی و صعودهای ورزشی، باشگاهها، نهادها و سازمانها
اردوی تیم ملی امید سنگ نوردی (بولدرینگ و سرطناب) مردان مختص نفرات مجاز جهت شرکت در اردو
سمینار آنلاین آشنایی با تغییرات قوانین ۲۰۲۶ صعودهای ورزشی مرداد ۱۴۰۵
الزامات برگزاری و شرکت در برنامههای خارج از کشور شامل پیمایشها، صعودها، مسابقات و ...
الزامات صعود و پیمایش قلل داخل کشور
مقررات و الزامات رانندگان و خودروهای خدماترسان در مناطق کوهستانی با هدف ایمنی و رعایت اصول محیط زیستی
دوره مربیگری درجه ۲ برف و یخ (آقایان و خانمها)
ممنوعیت ورود تیمهای درهنوردی به درههای «چلمدرزو» و «چاشتخواران»
ضرورت اعلام مشخصات و جزئیات برنامههای صعود به ارتفاعات استان آذربایجان غربی
اطلاعیه کمیته پناهگاهها در خصوص ضرورت مدیریت صعودها در تعطیلات پیشرو و فصل تابستان
الزامات برگزاری مسابقات توسط هیئتهای کوهنوردی و صعودهای ورزشی، باشگاهها، نهادها و سازمانها
اردوی تیم ملی امید سنگ نوردی (بولدرینگ و سرطناب) مردان مختص نفرات مجاز جهت شرکت در اردو
سمینار آنلاین آشنایی با تغییرات قوانین ۲۰۲۶ صعودهای ورزشی مرداد ۱۴۰۵
الزامات برگزاری و شرکت در برنامههای خارج از کشور شامل پیمایشها، صعودها، مسابقات و ...
الزامات صعود و پیمایش قلل داخل کشور
مقررات و الزامات رانندگان و خودروهای خدماترسان در مناطق کوهستانی با هدف ایمنی و رعایت اصول محیط زیستی
اعطای احکام نایبرئیس و مسئول امور رویدادهای بینالمللی کمیته روابط بینالملل
اطلاعیه کمیته پناهگاهها در خصوص ضرورت مدیریت صعودها در تعطیلات پیشرو و فصل تابستان
ضرورت اعلام مشخصات و جزئیات برنامههای صعود به ارتفاعات استان آذربایجان غربی
ممنوعیت ورود تیمهای درهنوردی به درههای «چلمدرزو» و «چاشتخواران»
دوره مربیگری درجه ۲ برف و یخ (آقایان و خانمها)
نخستین نشست تدوین شیوهنامه ملی مدیریت پسماند در مسیرهای کوهنوردی و طبیعتگردی برگزار شد + عکس
گزارش تصویری / برگزاری دهمین اردوی آمادگی و انتخابی تیم ملی امید هیمالیانوردی در دماوند
اعطای حکم سرپرستی کمیته حفظ محیطزیست کوهستان
تسلیت به جناب آقای دکتر «نیکونام»
گزارشی از مجمع عمومی فوقالعاده فدراسیون جهانی سنگنوردی
گزارش تصویری / حضور ملیپوشان سنگنوردی در آزمونهای پزشکی، آمادگی جسمانی و ارزیابی عملکرد ذهنی
آیین تجلیل از مدالآوران فراملی هیئت کوهنوردی و صعودهای ورزشی استان زنجان برگزار شد
برگزاری نشست تخصصی رشتههای اعزامی به بازیهای آسیایی آیچی ـ ناگویا ۲۰۲۶ / موضوع: «سنگنوردی» + عکس
نام کاروان ایران در بازیهای آسیایی داخل سالن 2026
گزارش تصویری / حضور ملیپوشان سنگنوردی در آزمونهای پزشکی، آمادگی جسمانی و ارزیابی عملکرد ذهنی
آیین تجلیل از مدالآوران فراملی هیئت کوهنوردی و صعودهای ورزشی استان زنجان برگزار شد
برگزاری نشست تخصصی رشتههای اعزامی به بازیهای آسیایی آیچی ـ ناگویا ۲۰۲۶ / موضوع: «سنگنوردی» + عکس
نام کاروان ایران در بازیهای آسیایی داخل سالن 2026



